မဲေခါင္းျမစ္၀ွမ္း ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္း

User Rating: 1 / 5

Star ActiveStar InactiveStar InactiveStar InactiveStar Inactive
 

Mekongအရွည္ ၄,၈၀၀ ကီလိုမီတာ ရွိသည့္ မဲေခါင္ျမစ္သည္ အေရွ႔ေတာင္အာရွေဒသ၏ ဗဟိုခ်က္မကို ျဖတ္၍ ႏိုင္ငံ ၆-ခုကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းလာပါသည္။ ဤျမစ္သည္ ေဒသအတြင္းရွိ အရွည္လ်ားဆံုး ျမစ္တစင္းျဖစ္ၿပီး၊ ၎ျမစ္ဖ်ားခံရာတိဘက္ ေဒသမွ ဗီယက္နမ္ ျမစ္၀ွမ္းေဒသမ်ားအထိ လႊမ္းျခံဳမႈ ရွိပါသည္။ လူသန္းေပါင္း ၆၀ ခန္႔သည္ မဲေခါင္ျမစ္ႏွင့္ ၎၏ ျမစ္ လက္တက္မ်ားကို မွီ၍ အစားအေသာက္၊ ေရႏွင့္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး ကိစၥမ်ားအတြက္ ျမစ္ကို အသံုးျပဳေနၾကရပါသည္။ ထို႔အျပင္ ျမစ္ကိုမွီ၍ ေန႔စဥ္ သက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္း ကိစၥအမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ေနၾကရၿပီး၊ ယဥ္ေက်းမႈပိုင္းဆိုင္ရာအရလည္း အထူး အေရးပါသည့္ ျမစ္ျဖစ္ပါသည္။ ထို႔အျပင္ မဲေခါင္ျမစ္သည္ ကမၻာေပၚတြင္ မ်ဳိးစိတ္အကြဲျပားဆံုး ငါးမ်ားရရွိေစၿပီး တံငါ လုပ္ငန္းကိုလည္း အေထာက္အကူျပဳပါသည္။ ဘရာဇီးႏိုင္ငံရွိ အေမဇံုျမစ္ၿပီးလွ်င္ မဲေခါင္ျမစ္သည္ ငါးမ်ဳိးစိတ္ အစံုလင္ဆံုး ေသာ ျမစ္တစင္း ျဖစ္ပါသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၁၅ ႏွစ္အတြင္း မဲေခါင္ျမစ္တြင္ တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္းႀကီး ၂ ခုေၾကာင့္ အႀကီးအက်ယ္ ေျပာင္းလဲသြားခဲ့ ရပါသည္။ ပထမတခုမွာ တရုတ္ႏိုင္ငံက မဲေခါင္ျမစ္ေပၚတြင္ ဧရာမဆည္ႀကီးမ်ား တည္ေဆာက္ျခင္းျဖစ္ၿပီး၊ ဒုတိယတခုမွာ မဲေခါင္ျမစ္ ေရလမ္းခ်ဲ႔ထြင္ေရး စီမံကိန္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤစီမံကိန္းအရ ျမစ္တြင္းရွိ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ား၊ ကမ္းရိုးမ်ားကို ၿဖိဳခ် ခ်ဲ႔ထြင္ရန္ျဖစ္ၿပီး ကုန္တန္ခ်ိန္ ၅၀၀ အထိ သယ္ေဆာင္ႏိုင္မည့္ ျမစ္တြင္းသြားသေဘၤာမ်ား သြားလာႏိုင္ရန္အတြက္ ရည္ ရြယ္ထားသည့္ စီမံကိန္း ျဖစ္ပါသည္။


တရုတ္ႏိုင္ငံက မဲေခါင္ျမစ္အထက္ဖက္ပိုင္းတြင္ ဆည္ႀကီး ၈ ခုတည္ေဆာက္ရန္ စီစဥ္ထားၿပီး၊ ျမစ္အေၾကပိုင္းတြင္ ဆည္မ်ား တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ အစီအစဥ္မ်ား ေရးဆြဲလ်က္ရွိပါသည္။ သတင္းအခ်က္မ်ား ပိုမိုသိရွိလိုပါက ေအာက္ ေဖာ္ျပပါ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္။
http://internationalrivers.org/en/node/2257

ေရလမ္းေၾကာင္းတိုးခ်ဲ႔ေရး စီမံကိန္း
မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ ေရလမ္းေၾကာင္း တိုးခ်ဲ႔ေရးစီမံကိန္းကို ၁၉၉၀ ခုႏွစ္မ်ား အေစာပိုင္းကတည္းက စဥ္းစားခဲ့ ၾကပါသည္။ ထို႔ေနာက္ တရုတ္ႏိုင္ငံ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၊ လာအိုႏိုင္ငံႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံ အစိုးရမ်ားက ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ အေစာပိုင္းတြင္ အတည္ျပဳခဲ့ၾကပါသည္၊ သဘာ၀အရဆိုလွ်င္ ေရလမ္းေၾကာင္းသည္ တန္ ၆၀ ရွိ သေဘၤာမ်ားသာ တႏွစ္ပတ္လံုးသြားလာ ႏိုင္ပါသည္။ စီမံကိန္း၏ရည္ရြယ္ခ်က္မွာ ပို၍ႀကီးေသာသေဘၤာမ်ားကို ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ သြားလာႏိုင္ေစရန္ ျဖစ္ၿပီး တရုတ္ႏိုင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ႏွင့္ လာအိုႏိုင္ငံ ေလာင္ပရာဘန္းၿမိဳ႔ကို ဆက္သြယ္ရန္ ျဖစ္ပါသည္။ အဓိကေက်ာက္ေဆာင္ ေက်ာက္စြန္းမ်ားကို ဖယ္ရွားၿပီး တန္ခ်ိန္ ၅၀၀ အထိရွိသည့္ သေဘၤာမ်ားတႏွစ္ပတ္လံုး သြားလာႏိုင္ေစရန္ ျဖစ္ပါသည္။

ဤစီမံကိန္းကို က႑ ၃-ခု ခြဲထားပါသည္။ ပထမက႑ (၂၀၀၂-၂၀၀၄) တြင္ အဓိကက်သည့္ ေက်ာက္စြန္း ၁၁ ခုႏွင့္ ျပန္႔က်ဲတည္ရွိေနသည့္ ေက်ာက္ေဆာင္ ၁၀ ခုကို ၿဖိဳခ်ရန္ ျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာ-လာအိုထိစပ္ေနသည့္ ျမစ္ ေၾကာင္းတေလွ်ာက္တြင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဒုတိယက႑တြင္ ေနာက္ထပ္ေက်ာက္စြန္း ၅၁ ခုႏွင့္ သဲေသာင္မ်ားကို ဖယ္ရွားၿပီး၊ တတိယက႑တြင္ ေရေၾကာင္းလမ္းကို ပို၍တူးေျမာင္းသဖြယ္ ျဖစ္ေစရန္ ေဖာက္မည္ ျဖစ္ပါသည္။
{/slider
{slider=ပါ၀င္ပတ္သက္ေနသည့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူမ်ား}    
အထက္ပိုင္း မဲေခါင္ျမစ္ေၾကာင္းခ်ဲ႔ထြင္ေရး စီမံကိန္းကို တရုတ္အစိုးရက ရန္ပံုေငြ ေထာက္ပံ့ပါသည္။ ဤစီမံကိန္းသည္ မဲေခါင္ျမစ္၀ွမ္းဖြံ႔ၿဖိဳးေရးႏွင့္ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစီအစဥ္ Greater Mekong Subregion (GMS) Economic Cooperation Program ၏ က႑ အစိတ္အပိုင္း တခုျဖစ္ပါသည္။ ဤအစီအစဥ္ကို အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) က စတင္၍ အစပ်ဳိးေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါသည္။ အျခားေသာ တရုတ္အစိုးရပိုင္ စီးပြားေရးကုမၸဏီမ်ားကလည္း အထက္ ပိုင္းမဲေခါင္ျမစ္တြင္ ဆည္မ်ားတည္ေဆာက္ေရး စီမံကိန္းမ်ားတြင္ ပါ၀င္ပတ္သက္ေနၾကပါသည္။


ျမစ္အထက္ပိုင္းဆည္မ်ားမွ ထုတ္လုပ္မည့္ လွ်ပ္စစ္မ်ားကို တရုတ္ႏိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပိုင္းႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံသို႔ ပို႔လႊတ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ျမစ္ေၾကာင္းေရလမ္းဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံကိန္းၿပီးသည့္အခါ ပစၥည္းမ်ားသယ္ေဆာင္ထားသည့္ တရုတ္သေဘၤာမ်ား ျမစ္ေၾကာင္းအတိုင္း စံုဆင္း၍ ေစ်းကြက္သို႔ တင္ပို႔ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါသည္။


(၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလအထိ ေနာက္ဆံုး အေျခအေန)
တရုတ္ႏိုင္ငံက မဲေခါင္ျမစ္ အထက္ပိုင္းတြင္ ဆည္ႀကီး ၃-ခုကို တည္ေဆာက္ၿပီးစီးခဲ့ၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္တြင္ မဂၢါ၀ပ္ ၁,၅၀၀ ထုတ္ေပးႏိုင္မည့္ မန္၀န္ဆည္ (Manwan)၊ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ မဂၢါ၀ပ္ ၁,၃၅၀ ထုတ္ေပးႏိုင္မည့္ ဒါေခ်ာင္ရွန္း ဆည္ (Dachaoshan)၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ မဂၢါ၀ပ္ ၁,၇၅၀ ထုတ္ေပးႏိုင္မည့္ ဂ်င္ေဟာင္းဆည္ (Jinghong) တို႔ ျဖစ္ပါသည္။ မဂၢါ၀ပ္ ၄,၂၀၀ ထုတ္ေပးႏိုင္မည့္ စတုတၳဆည္ ေဇာင္၀မ္ (Xiaowan) ကို တည္ေဆာက္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္လည္ပတ္ႏိုင္မည္ဟု ခန္႔မွန္းရပါသည္။ 

ေရလမ္းေၾကာင္းတိုးခ်ဲ႔ေရး စီမံကိန္း ပထမအဆင့္ကို ၂၀၀၄ ခုႏွစ္တြင္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၂၀၀၄ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လမွစ၍ ျမစ္ျဖတ္သန္းသြားရာ ျမန္မာႏိုင္ငံဖက္အျခမ္းတြင္ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ေနမႈ အစီရင္ခံစာမ်ားကို မရရွိခဲ့ ပါ။ ယခုအခါ တန္ခ်ိန္ ၃၀၀ အထိ သယ္ေဆာင္ႏိုင္သည့္ ကုန္တင္သေဘၤာမ်ားမွာ ျမစ္ေၾကာင္းအတြင္း သြားလာႏိုင္ၿပီ ျဖစ္ ပါသည္။


၂၀၀၂ ခုႏွစ္၊ မတ္လမွစ၍ မဲေခါင္ျမစ္အတြင္းရွိ ေက်ာက္ေဆာင္မ်ားကို မိုင္းခြဲျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး၊ ျမစ္အနီးေနထိုင္ၾကသူ ရြာသားမ်ားကိုလည္း "ျမစ္အနားသို႔ မသြားလာၾကရန္" သတိေပးမႈ အနည္းမွ် ျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ျမစ္ေၾကာင္းတြင္ မိုင္းခြဲ ေနစဥ္ကာလ၌ သြားလာမႈ ကန္႔သတ္ထားေသာေၾကာင့္ ေဒသအတြင္းသြားလာေရးႏွင့္ တံငါလုပ္ငန္းမ်ား ထိခုိက္ခဲ့ရပါ သည္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ တပ္ရင္း (၁၀) ခုမွ စစ္သား ခန္႔မွန္း ၁,၀၀၀ ခန္႔ကိုလည္း ျမစ္အနီး လံုျခံဳေရးကင္းလွည့္ေစရန္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္၊ ဇန္န၀ါရီ- ဧၿပီလမ်ားတြင္ ေစလႊတ္ခဲ့ၾကပါသည္။ ဤစစ္တပ္မ်ားက မုဒိမ္းမႈ ၂ မႈကို က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကေၾကာင္းႏွင့္ အဓမၼလုပ္အားခိုင္းေစရန္ ဆင့္ဆိုမႈမ်ား ဤကာလအတြင္းရွိခဲ့ေၾကာင္း သတင္းမ်ားရရွိခဲ့ပါသည္။
{highslide type="img" url="maps/mekongimpact.gif" width=150 display=none}ေျမပံုကို ပံုၾကီးခ်ဲ ့ၾကည့္ရန္{/highslide}
ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ ေလွငယ္မ်ားသည္ ယခုအခါ သေဘၤာႀကီးမ်ား၏ လိႈင္းရိုက္ခတ္မႈအၾကားတြင္ သြားလာရန္ အႏၱရာယ္ပို၍ ႀကီးလာေစပါသည္။ လိႈင္းထန္မႈကလည္း ယခုအခါ ပိုလာသည္ဟု ဆိုပါသည္။ ေလွေမွာက္မႈမ်ားႏွင့္ မေတာ္တဆျဖစ္မႈမ်ား ပို၍ ျဖစ္ပြားလာၿပီး ကုန္တင္သေဘၤာမ်ား ေက်ာက္ေဆာင္ႏွင့္ တိုက္မိျခင္းအပါအ၀င္ သတင္းမ်ားကို ပထမအဆင့္ ျမစ္ေၾကာင္းခ်ဲ႔စီမံကိန္း ၿပီးစီးခ်ိန္မွစတင္၍ ၾကားသိခဲ့ရပါသည္။

ေလႀကီးမ်ားႏွင့္ သေဘၤာမ်ား ျမစ္ေၾကာင္းတေလွ်ာက္တြင္ အသြားအလာ ပိုမ်ားလာေသာေၾကာင့္ တရားမ၀င္ ပစၥည္းေမွာင္ ခို ေရာင္း၀ယ္မႈမ်ားလည္း တိုးတက္ျဖစ္ေပၚခဲ့ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ေတာရိုင္းတိရိစၦာန္မ်ားႏွင့္ သစ္မ်ား တရားမ၀င္ေရာင္း ၀ယ္မႈပင္ ျဖစ္ပါသည္။ ဥပေဒမစိုးမိုးႏိုင္ေသးသည့္ ေဒသတြင္ ေရေၾကာင္းသြားလာမႈ ဖြံ႔ၿဖိဳးလာျခင္းေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆး၀ါး ကုန္သြယ္မႈႏွင့္ လူကုန္ကူးေရာင္းခ်မႈလည္း တိုးတက္ျဖစ္ေပၚလာေစပါသည္။

ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႔ပိုင္းေဒသႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔တြင္ လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္အတြင္း ျမစ္ကမ္းတိုက္စားမႈမ်ား လွ်င္ျမန္စြာ တိုးတက္ ျဖစ္ေပၚလာၿပီး၊ အခ်ဳိ႔ေသာျဖစ္ရပ္မ်ားတြင္ မီတာအမ်ားအျပား ၿပိဳက်တိုက္စားခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ျဖစ္ရျခင္းမွာ ျမစ္ေၾကာင္းခ်ဲ့ ထြင္စီမံကိန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္သလို၊ ျမစ္အထက္ပိုင္းရွိ ဆည္မ်ားေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ အထက္ပိုင္းဆည္မ်ားမွ ေရ မ်ား ထုတ္လႊတ္လိုက္သည့္အခါ ဤေရထုမွာ ဆာေလာင္ေနသည့္သဖြယ္ ရွိၿပီး၊ ၎ေရလိႈင္းမ်ားႏွင့္ အနည္မ်ားက ျမစ္ ေအာက္ပိုင္းရွိ ကမ္းေျခႏွင့္ သဲေသာင္မ်ားကို တိုက္စားသြားခဲ့ပါသည္။      

ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႔ပိုင္းတြင္ ေနထိုင္ၾကသည့္ ေက်းရြာသားမ်ားက မေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္ ရုတ္တရက္ ေရတက္လာမႈမ်ား လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္မ်ားအတြင္း ၾကံဳေတြ႔ခဲ့ၾကရေၾကာင္း ေျပာျပပါသည္။ ေႏြရာသီ၌ပင္ အလားတူ ေရတက္လာသည္မ်ဳိး ၾကံဳ ေတြ႔ၾကရပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ ျမစ္အထက္ပိုင္းရွိ ဆည္မ်ားက ေရလႊတ္ခ်မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ၿပီး၊ မည္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ သူတို႔ထံ ႀကိဳတင္အေၾကာင္းၾကား အသိေပးမႈ မရွိသည္ကို ရြာသားမ်ားက နားမလည္ႏိုင္ ျဖစ္ေနၾကရပါသည္။ ျမစ္ေအာက္ ပိုင္းတြင္ ေရစီးဆင္းမႈ နည္းပါးသြားျခင္းေၾကာင့္ ေရရွားပါးမႈ ပိုမိုဆိုးရြားလာၿပီး၊ အထူးသျဖင့္ ျမစ္္အထက္ပိုင္း ဆည္မ်ားတြင္ ေရစုေဆာင္းခ်ိန္၌ ၾကံဳေတြ႔ရပါသည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လတြင္ ျမစ္ေရတက္လာမႈသည္ ၃၀ ႏွစ္ကာလအတြင္း  အျမင့္ ဆံုး အေနအထားအထိ ရွိခဲ့ၿပီး၊ ေရလႊမ္းမိုးမႈေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ ေက်းရြာေပါင္း ၂,၀၀၀ ေက်ာ္ႏွင့္ လာအိုႏိုင္ငံတြင္ ၿမိဳ႔ႀကီး ၂ ၿမိဳ႔ ေရလႊမ္းမိုးခဲ့ရပါသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ အာဏာပိုင္မ်ားကမူ ဤသို႔ ေရလႊမ္းမိုးမႈကို ပိုမိုသိရွိနားလည္ႏိုင္ေရးအတြက္ တရုတ္ႏိုင္ငံမွ ဆည္ေရလႊဲမ်ား စီမံခန္႔ခြဲမႈစနစ္ဆိုင္ရာ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို ေတာင္းခံထားပါသည္။

သတင္းအခ်က္မ်ား ပိုမိုသိရွိလိုပါက Aftershocks ႏွင့္ Undercurrents အစီရင္ခံစာမ်ားကို ဖတ္ရႈႏိုင္ပါသည္။

မဲေခါင္ျမစ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေပၚမႈ သတင္းမ်ားကို သိရွိလိုပါက ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လင့္ခ္သို႔ လာေရာက္ လည္ ပတ္ေစလိုပါသည္။ http://livingriversiam.org

 

Voices of the Dammed

© 2017 ျမန္မာႏုိင္ငံ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ားဆုိင္ရာ ကြန္ယက္. All Rights Reserved.